تبلیغات
انجمن فناوری اطلاعات جوانان کشور

انجمن فناوری اطلاعات جوانان کشور

جمعه 21 اسفند 1383

اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی

2003 سویس -2005 تونس

World summit on the information society

(WSIS)

 

 

 

                                                  محمود حاجیلی

دبیر انجمن فناوری اطلاعات جوانان کشور

 و عضو کمیسیون ملیWSIS

 

مقدمه

 

ورود به هزاره سوم و روبرو شدن با دو پدیده اساسی با نامهای جهانی شدن و جامعه اطلاعاتی بسیاری از زمینه های فرهنگی – اقتصادی – اجتماعی و سیاسی جوامع را بشدت تحت تاثیر قرار داده است.این حرکت از یک طرف می تواند بسترهای توسعه پایدار جوامع را فراهم آورد و از طرف دیگر می تواند باعث تشدید فاصله شمال-جنوب شود ،اگر به شکل نامناسبی مسیر و جهت داده شود.این پیشرفت پتانسیل تغیرات و بهبود جدی را در زمینه های اجتماعی – فرهنگی – اقتصادی زندگی بشری خواهد داشت.

جامعه اطلاعات می تواند بعنوان موتور محرکه توسعه در قرن 21 عمل نمایید، همانطوری که می تواند به عنوان یک ابزار بسیار موثر در تحقق یافتن اهداف هزاره ،مصوبه اجلاس هزاره سازمان ملل متحد که با حضور کم نظیر سران دولتها همراه بود – را داشته باشد.

در این راستاکوفی عنان در یکی از اجلاسهای  دهه 90 از تمام دولتها و بخشهای خصوصی خواست که در راه انداز ی اجلاسی تحت عنوان اجلاس جهانی جامعه اطلاعات سازمان ملل را همراهی نمایند.

این اجماع جهانی فرصتی استثنایی را برای همکاری فعال تمامی بازیگران برای تدوین یک بینش مشترک برای توسعه پایدار فراهم می آورد .بینشی که بر جنبه کم کردن شکاف دیجیتالی و ایجاد یک جامعه اطلاعات جهانی واقعی تاکید و راه آنرا بنمایاند.

همچنین این اجلاس را می توان یک ابزار منحصر به فرد برای ایجاد راه حلهای مناسب و یک برنامه عمل جهانی با ابزارهای لازم برای تحقق  این اهدف مهم باشد.

بر همین اساس جمهوری اسلامی ایران نیز با  پیگیری تخصصی این اجلاس توسط شورای عالی اطاع رسانی و تاکیدات رئیس جمهور بر ابن اجلاس در فاز اول این اجلاس با ترکیبی از کارشناسان سازمانهای دولتی و غیر دولتی ، تنی چند از وزرا و شخص رئیس جمهور در این فاز اول اجلاس در سویس شرکت کرد و هم اکنون با تشکیل کمیسیون ملی اجلاس در کشور توسط شورای عالی اطلاع رسانی به بررسی و پیگیری اسناد این اجلاس می پردازد. و سعی در حضور موثر در فاز دوم اجلاس در تونس دارد.

 

روند برگزارى اجلاس WSIS(اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی)

 

 

 "جامعه اطلاعات" نخستین بار در اجلاس مینیاپلیس اتحادیه بین‏المللى مخابرات، در سال 1998 عنوان شد و از آن پس، به یكى از موضوع‏هاى داغ مدیریت‏هاى ملّى ICT و كاربران خدمات ICT مبدل گردید.

 1- سپتامبر 1998 اجلالس ITU قطعنامه 73 قراردادن اجلاس WSIS در برنامه كارى

 2- كمیته هماهنگى و مدیریت سازمان ملل (ACC)

 3- ژوئن 1999 مجمع ITU پاسخ مثبت ACC

 4- مارس 2001 تأسیس گروه كار سطح بالاى سازماندهى اجلاس (HLSOC)

 5 - دسامبر 2001 مجمع عمومى سازمان ملل قطعنامه 156/183 اجلاس با حمایت دبیركل UN و با رهبرى ITU در تهیه مقدمات آن برگزار شد.

 6- مى 2002 كنفرانس منطقه‏اى آفریقا )باماكو(

 7- جولاى WSIS Prep COM 2002 )ژنو(

 8 - نوامبر 2002 كنفرانس منطقه‏اى اروپا )بخارست(

 9- ژانویه 2003 كنفرانس آمریكاى لاتین و كاراییب )باوارو(

 10- ژانویه 2003 كنفرانس منطقه‏اى آسیا - اقیانوسیه )توبو(

 11- فوریه WSIS Prep COM 2003 2 )ژنو(

 12- فوریه 2003 كنفرانس منطقه‏اى آسیاى غربى )بیروت(

 13- جولاى 2003 نشست میان دوره‏اى )پاریس(

 14- سپتامبر WSIS Prep COM 2003 3 )ژنو(

 15- دسامبر 2003 تصویب اعلامیه اصول و طرح كارى

 2004 -16 مقدمات مرحله تونس

 2005 -17 اجلاس سران درباره جامعه اطلاعات مرحله تونس

 

 بخش‏هاى اجلاس

 

 

 این اجلاس در چهار قسمت برگزار شد:

 1- اجلاس سران

 در این قسمت رؤساى جمهور یا وزراى كشورهاى مختلف حضور داشتند و زمان كوتاهى به سران هر كشور جهت ایراد سخنرانى اختصاص داده شده بود كه بیشتر موضوعات مطرح شده در جهت استقبال از اهداف این اجلاس بود. هدف اصلى از برگزارى اجلاس دسترسى به منابع اطلاعاتى و ارتباطى براى همه، در تمام اوقات و همه جا با شرایط مساوى بود.

 سایر اهداف:

 - ایجاد دیدگاه مشترك در مورد جامعه

 - استفاده از فناورى‏هاى اطلاعات و ارتباطات براى از بین بردن فقر و نیل به سایر اهداف توسعه هزاره

 - كوشش در جهت از بین بردن فاصله دیجیتالى

 - ایجاد مشاركت و مكانیسم‏هاى سرمایه‏گذارى براى دسترسى جهانى و انعطاف‏پذیر به ICT

 - توجه و نیاز به تهیه چارچوب‏هاى قانونى و سیاسى جدید براى جامعه اطلاعات

 - رشد و پرورش تنوع فرهنگى و زبانى در جامعه اطلاعات

 - تقویت آزادى بیان و حق برقرارى ارتباط

 در سند اعلامیه اصول ابتدا تعریف كلى از جامعه اطلاعات و چالش‏ها و دیدگاههاى ایده‏آل ارایه شده است، سپس اصول كلى جامعه اطلاعات در 11 بند به ترتیب زیر بیان شده است:

 1- نقش دولت‏ها و تمام اعضا در افزایش استفاده از ICT براى توسعه

 2- زیرساختار اطلاعات و ارتباطات با پایه اساسى یك جامعه اطلاعات فراگیر

 3- دسترسى به اطلاعات و دانش

 4- ایجاد ظرفیت

 5 - ایجاد محرمانگى، اعتماد و امنیت در استفاده از ICT

 6- تواناسازى محیط

 7- برنامه‏هاى كابردى ICT با بهره‏بردارى از آن در تمام جنبه‏هاى زندگى

 8 - تنوع و هویت فرهنگى، تنوع زبانى و مضامین محلى

 9- رسانه‏ها

 10- ابعاد اخلاقى جامعه اطلاعات

 11- همكاریهاى بین‏المللى و منطقه‏اى

 آنچه كه در این اجلاس تصویب شد، اعلامیه‏اى است كه 67 بند دارد. این 67 بند در قالب سه قسمت و بخش‏هاى A,B,C ارایه شده است. بخش A تحت عنوان نظر مشترى كه درباره جامعه اطلاعات است و بندهاى 18 - 1 را دربر مى‏گیرد. بخش B تحت عنوان یك جامعه اطلاعات براى همه، اصول كلیدى كه بندهاى 64 - 19 را دربر مى‏گیرد و همان 11 اصلى است كه بدان اشاره شد و بالاخره بند C به سوى جامعه‏ى اطلاعات براى همه براساس اشتراك‏گذارى دانش یا مبادله دانش كه اصول 67 - 65 را دربر مى‏گیرد.

 شرح و بسط اصول كلیدى اعلامیه:

 1- نقش دولت‏ها در همه طرف‏هاى ذى‏نفع از جمله بخش خصوصى در پیشبرد فناورى‏هاى اطلاعات و ارتباطات براى توسعه

 2- زیرساخت‏هاى اطلاعات و ارتباطات باید تهیه شود به عنوان شالوده اساسى براى یك جامعه‏ى اطلاعات فراگیر و همگانى، یك جامعه‏اى كه تمام مردم كشورها و دنیا را شامل مى‏شود.

 3- دسترسى به اطلاعات و معرفت‏ها. منظور از معرفت‏ها كه گاهى به دانایى‏ها یا دانش‏ها ترجمه مى‏شود. در اینجا منظور اطلاعات و عرصه‏هاى عمومى مثل كتابخانه‏ها، آرشیوها، مراكز دانشگاهى و... است كه در كشورهاى غربى سعى میشود روز به روز بیشتر خصوصى شوند. چنانكه تحصیلات دانشگاهى، موزه‏ها، كتابخانه‏ها را مى‏خواهند خصوصى كنند و در اختیار بخش خصوصى بگذارند. این مسأله عرصه عمومى اطلاعات بر همین اساس نرم‏افزارهاى "منبع باز" كه شما به راحتى مى‏توانید از طریق اینترنت از آنها استفاده كنید و نرم‏افزارهاى مشابه‏اش كه نرم‏افزارهاى آزاد هستند، اینها را پیش‏بینى كردند. دسترسى همگانى به تلفن و...

 4- ایجاد توانمندى‏هاى موردنظر، كه باید با آموزش فرد از شش سالگى، آموزش اجبارى و رایگان موردنظر قرار بگیرد و مخصوصاً به مهارتهاى اینترنتى، مهارتهاى الكترونیكى توجه شود. همه افراد به سوادآموزى تازه، سوادآموزى اینترنتى و دیجیتال یا الكترونیكى مجهز شوند.

 5 - ایجاد اعتماد و امنیت در كار

 6- ایجاد محیط مساعد كه براى این محیط مساعد قانون‏گذارى، سرمایه‏گذارى‏ها، حمایت از حقوق مالكیت معنوى، استانداردسازى فناورى‏هاى نوین ارتباطات و اطلاعات، اداره طیف امواج رادیویى و تلویزیونى توسط دولت‏ها و نه بخش خصوصى، ضرورى است. مثل اینكه در آمریكا شروع كردند به فروش امواج توسط بخش خصوصى و مهمتر از همه، نقش مدیریت جهانى كه یكى از آخرین مباحثى بود كه در روزهاى قبل از تشكیل اجلالس بر سر آن توافق شد و آمریكایى‏ها در برابر فشار اكثر كشورهاى دنیا و كشورهاى در حال توسعه و بعضى كشورهاى دیگر مجبور شدند این را بپذیرند كه یك گروه كارى تشكیل شود تا در اجلاس تونس مقدمات یك توافق جهانى را فراهم كند تا آنجا مشخص شد كه، "ITU" اتحادیه بین‏المللى ارتباطات دور كه به كار ارتباطات دور مى‏پردازد، محور فعالیت باشد.

 7- كاركردهاى فناورانه، در زمینه‏هاى مختلف كه سودمندى آنها براى تمام جنبه‏هاى زندگى مثل دولت الكترونیك، بهداشت الكترونیك، اشتغال الكترونیك، كشاورزى الكترونیك، محیط زیست الكترونیك و از این قبیل، موردنظر قرار گرفته است.

 8 - گوناگونى فرهنگى و هویتى و گوناگونى زبانى كه محتواى مرزى دارند، یونسكو چندین سال در این زمینه كار كرده است، دو سال پیش یونسكو اعلامیه جهانى مشهور "گوناگونى فرهنگى" را كه متأسفانه در ایران باز با بى‏اعتنایى روبرو شد به تصویب رساند. این اعلامیه بسیار پراهمیت جهانى، اعلامیه جهانى یونسكو درباره چگونگى گوناگونى فرهنگى بود.

 9- مدنظر است اینكه روزنامه‏نگاران چه نقشى دارند؟ رسانه‏هاى آزاد و مستقل و كثرت‏گرا باید چگونه رشد پیدا كنند و روزنامه‏نگاران آزاد چگونه فعالیت كنند.

 10- مطرح شد كه یونسكو در 1997 نخستین كنگره بین‏الملل اخلاق اطلاعات را تشكیل داد تا اینكه در سال 2000 سومین نشست از این دست نیز برگزار شد و در سمینارهاى اختصاصى آن در مورد خطرات اینترنت براى كودكان صحبت شد. در این قسمت نقش ما خیلى كلیدى است. در سالهاى گذشته دولت ایران پیشنهادهایى داد كه این جنبه‏هاى اخلاقى كه فراموش شده بود در پیش‏نویس اعلامیه گنجانده شود و خوشبختانه موضوع تحقق یافت.

 11- همكاریهاى بین‏المللى و منطقه‏اى است كه مشخص مى‏كند كه به چه ترتیب مى‏توان در زمینه ایجاد شبكه‏هاى اطلاعاتى یا معرفتى در مناطق مختلف دنیا بین كشورها همكارى كرد. مباحث بعدى در برنامه عمل گنجانده شده است، كه این هدفها در این اصول یازده‏گانه كه اینجا ذكر شد، چگونه باید به مرحله عمل در بیاید. قرار است كه ظرف دو سال آینده برنامه عمل اجرا شود و از سوى اتحادیه‏ى بین‏المللى ارتباطات دور موردبررسى قرار بگیرد و نتایجش در اجلاس تونس عرضه خواهد شد. ضمناً پیش‏بینى شده كه در سه ماه آینده اعضاى این گردهمایى معروف به اجلاس تونس در ژنو گردهم آیند.

 مجمع عمومى سازمان ملل، در دسامبر سال 2001، قطعنامه 183/56/A/RES را در مورد سازمان اجلاس جهانى جامعه اطلاعات (WSIS) تصویب و امضا كرد كه براساس آن، كوفى‏عنان دبیر كل سازمان ملل، همراه با ITU كه نقش راهنما و سرپرست را با همراهى سازمانهاى UN و كشورهاى میزبان برعهده دارند، این اجلاس را برگزار خواهند كرد.

 سرچشمه این اجلاس، قطعنامه 73 كنفرانس سران تام‏الاختیار ITU بود كه با مشورت با آژانس‏هاى UN و موافقت آنها، به این نتیجه رسیدند كه نیاز به اجلاسى جهانى در مورد جامعه اطلاعات وجود دارد. بخش ادارى ITU، در نشست سال 2001 تصویب كرد كه این اجلاس را در دو مرحله داشته باشند: 1- ژنو از 10 - 12 دسامبر سال 2003 و 2- در تونس سال 2005.

 همچنین مقرر گردید كه مجموعه‏اى از نشست‏هاى مقدماتى با عنوان پریكام Precomها، برنامه‏ها و موضوعات اجلاس را تعریف نمایند كه این مساله با برگزارى سه نشست تحت عنوانهاى 1Precom، 2Precom و 3Precom تحقق پذیرفت.

 این اجلاس محدوده وسیعى از مسایل مربوط به جامعه اطلاعات و پیشروى به سوى یك دید مشترك را پوشش مى‏داد. در این اجلاس یك اعلامیه در مورد اصول و طرح كار براى سهولت بخشیدن به رشد مؤثر جامعه اطلاعات و از بین بردن فاصله دیجیتالى به تصویب رسید. هدف از این اجلاس، گردهم‏آورى نمایندگان سطح بالاى دولت‏ها، بخش خصوصى، جوامع مدنى و سازمانهاى غیردولتى (NGO)ها بود و این اجلاس فرصتى منحصر به فرد براى كشورهاى جهان جهت بحث و شكل دادن یك جامعه اطلاعاتى بود كه تصمیمات و نتایج نهایى آن در اجلاس 2005 تونس مشخص خواهد گردید.

 

 هدف اصلى از برگزارى اجلاس عبارت است از:

 

 

 دسترسى به منابع اطلاعاتى و ارتباطى براى همه، در تمام اوقات و همه‏جا با شرایط مساوى

 از دیگر اهداف اجلاس جهانى سران درباره جامعه اطلاعات (WSIS) مى‏توان به موارد زیر اشاره كرد:

  ایجاد یك دیدگاه مشترك در مورد جامعه اطلاعات

  استفاده از فناورى‏هاى اطلاعات و ارتباطات (ICT) براى از بین بردن فقر و نیل به سایر اهداف توسعه هزاره

  كوشش در جهت از بین بردن فاصله دیجیتالى

  ایجاد مشاركت و مكانیسم‏هاى سرمایه‏گذارى براى دسترسى جهانى و انعطاف‏پذیر به ICT

  توجه و نیاز به تهیه چارچوب قانونى و سیاسى جدید براى جامعه اطلاعات

  رشد و پرورش تنوع فرهنگى و زبانى درجامعه اطلاعات

  تقویت آزادى بیان و حق برقرارى ارتباط

 

<:P:>



[ جمعه 21 اسفند 1383 - 06:03 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : - - -]

[ پیام ()|| محمود حاجیلی ] [عمومی , ] [+]